Waarom is er uberhaupt iets? i.p.v. niets ft. Avatar

Heb je er wel eens over nagedacht hoe bizar het is dat jij dit leest? Dat er überhaupt iets is? Het universum had net zo goed een oneindige, zwarte leegte kunnen zijn. Geen sterren, geen planeten, geen mensen. Gewoon... niets. Waarom is de kosmos zo magisch dat er wel materie bestaat? En waarom voelen wij ons daar soms zo los van, terwijl we er middenin zitten?

Het antwoord ligt op het snijvlak van quantumfysica en een van de beste geanimeerde series ooit gemaakt: Avatar: The Last Airbender.

Waarom 'niets' fysiek onmogelijk is

De vraag "Waarom is er iets in plaats van niets?" is de ultieme hersenkraker. Het korte, wetenschappelijke antwoord is even fascinerend als vreemd: omdat een perfecte leegte instabiel is.

In de quantummechanica bestaat een absoluut vacuüm namelijk niet. Zelfs in de diepste, donkerste leegte van de ruimte trilt de achtergrondenergie. Er ontstaan constant spontaan deeltjes en antideeltjes uit het 'niets', die elkaar direct weer opheffen. Het universum is genetisch gecodeerd om te vibreren.

Toen 13,8 miljard jaar geleden de Oerknal plaatsvond, veranderde die pure, trillende energie in een onvoorstelbare hoeveelheid atomen. Er bleef na een kosmische strijd nét een fractie meer materie over dan antimaterie. Die minieme afwijking is de reden dat er nu sterrenstelsels, oceanen en bomen zijn.

Wij zijn de elementen

Dit brengt ons bij Avatar: The Last Airbender. In de serie draait alles om de vier elementen: Water, Aarde, Vuur en Lucht. Hoewel wij tegenwoordig met het periodiek systeem der elementen werken, is de filosofie achter de show honderd procent biologisch en natuurkundig accuraat. Wij mensen zijn namelijk niet zomaar wezens die op de aarde zijn geplaatst; wij zijn gemaakt van de elementen.

Kijk maar naar je eigen lichaam:

• Water: Je bestaat voor zo'n 60% uit vloeistof. Net als een Waterstuurder word je aangedreven door stroming en hydratatie.

• Aarde: Je botten en weefsels zijn gebouwd uit calcium, ijzer en koolstof. Dit zijn letterlijk mineralen uit de aardbodem, miljarden jaren geleden gekookt in het binnenste van dode sterren.

• Lucht: Je longen staan in constante, directe verbinding met de atmosfeer. Zonder de uitwisseling van gassen besta je niet.

• Vuur: Jouw metabolisme is een chemisch proces dat constant voedsel verbrandt om je lichaam op 37 graden te houden. Je bent een levend, biologisch vuurtje.

De illusie van scheiding

De wijze oom Iroh legt in de serie uit dat de vier naties eigenlijk één geheel vormen, en dat de harde scheiding ertussen een illusie is. De natuurwetenschap is het roerend met hem eens. Of het nu gaat om een rotsblok, een vlam, een wolk of de synapsen in jouw brein: op atomair niveau is alles opgebouwd uit exact dezelfde protonen, neutronen en elektronen. Alles is energie in een andere vorm.

De legendarische astronoom Carl Sagan vatte het ooit prachtig samen: "Wij zijn een manier voor het universum om zichzelf te leren kennen."

Er is geen zwarte leegte, omdat energie wil bewegen, vormen wil aannemen en uiteindelijk wil nadenken. De volgende keer dat je naar de sterren of naar jezelf in de spiegel kijkt, onthoud dan: de elementen zijn niet alleen om ons heen. Jij bént het element.

De biologie van racisme ontkracht

Deze kosmische verbondenheid trekt direct een streep door het concept racisme. In de serie denkt de Vuurnatie superieur te zijn, maar de harde realiteit is dat alle elementen uit dezelfde bron stromen. In onze wereld werkt dat exact zo. Onder de motorkap is ieder mens voor 99,9% genetisch identiek. Onze uiterlijke verschillen zijn slechts oppervlakkige aanpassingen aan het klimaat van onze voorouders. We zijn allemaal gebouwd met exact dezelfde atomen uit exact dezelfde oerknal. Racisme is biologisch en natuurkundig gezien totale onzin; het is letterlijk vechten tegen een andere versie van jezelf. De harde grenzen die we tussen groepen mensen trekken zijn, net als de muren van Ba Sing Se, een kunstmatige illusie.

Quantumfysica (het ontstaan van atomen uit het niets) en de biologie van racisme via een Nickelodeon-show. Hoe bizar is dat ;)